SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH

 

 

 

                                                                                                             Opracowała: Joanna Migacz

                                                                                                             SP nr 20 w Nowym Sączu

 

 

 

Blok tematyczny: Las nas zauroczył

 

1 Temat dnia: Przyrodnicza wyprawa badawcza.

2 Temat dnia: Obserwujemy warstwy lasu.

 

 

 

Cele ogólne:

Ø     kształtowanie umiejętności obserwacji i wyciąganie wniosków,

Ø     las jako środowisko naturalne – warstwy lasu,

Ø     wzbogacenie słownictwa związanego z przyrodą,

Ø     wdrażanie do cichego czytania ze zrozumieniem,

Ø     tworzenie i pisanie swobodnych tekstów,

Ø     rozwijanie umiejętności logicznego rozumowania poprzez rozwiązywanie zadań tekstowych,

Ø     kształtowanie umiejętności wykorzystania komputera w zdobywaniu i przetwarzaniu informacji. 

 

Cele operacyjne:

Uczeń:

Ø     umie właściwie zachować się w lesie,

Ø     zanotuje obserwacje dokonane na wycieczce,

Ø     zna warstwy roślinności w lesie i potrafi podać przykłady roślin w każdej z warstw,

Ø     docenia rolę zmysłów w poznawaniu środowiska,

Ø     posługuje się lornetką, lupą, aparatem fotograficznym,

Ø     obserwuje życie zwierząt,

Ø     określi pojęcie i rolę ściółki i próchnicy,

Ø     układa wypowiedź kilkuzdaniową na dany temat,

Ø     potrafi korzystać z encyklopedii multimedialnej samodzielnie lub przy pomocy nauczyciela, wyszukuje slajdy z okazami przyrodniczymi i informacji na ich temat,

Ø     czyta tekst ze zrozumieniem,

Ø     rozwiązuje zadania tekstowe,

Ø     łączy różne materiały przyrodnicze w wykonywaniu makiety lasu,

Ø     śpiewa piosenki o lesie. 

 

Metody:

Aktywizujące – dyskusja okrągłego stołu, „burza mózgów” – giełda pomysłów.

Oglądowe – wycieczka, obserwacje.

Słowne – rozmowa, praca z tekstem, opowiadanie.

Działalności praktycznej – ćwiczenia praktyczne, doświadczenie.

 

Formy: indywidualna, zbiorowa, grupowa, zróżnicowana.

 

Środki dydaktyczne: las – naturalne środowisko, przyrządy do obserwacji (lornetki, lupy), książki przyrodnicze, duży plakat przedstawiający warstwy lasu, zagadki, kartki z zadaniami, okazy przyrody, prezentacja multimedialna.

 

Przebieg zajęć:

 

DZIEŃ PIERWSZY: Przyrodnicza wyprawa badawcza

 

1.      Uważne słuchanie wiersza „Jesień” K. Sylwestrzaka z podkładem muzycznym.

Wypowiadanie się na temat treści wiersza.

                                                                                                                               ZAŁĄCZNIK NR 1

 

2.      Uczniowie czytają cicho polecenie i z sylab indywidualnie układają hasło: Wyprawa Badawcza Do Lasu – Warstwowa Budowa Lasu.

ë     formułowanie celu wyprawy do lasu.

 

3.      „Burza mózgów”. Skojarzenia związane z lasem.

4.      Rozmowa na temat zmysłów przydatnych do obserwacji.

ë     zmysł wzroku, słuchu, węchu.

5.      Grupy otrzymują kartki z zadaniami, odczytują polecenie, ustalają zadania dla każdej osoby w grupie oraz potrzebne przyrządy do obserwacji na wycieczce.

Zwrócenie uwagi na zachowanie się w lesie podczas wycieczki.

         ZAŁĄCZNIK NR 2

6.      Wycieczka do lasu Falkowskiego

W trakcie wycieczki grupy dokonują obserwacji i wykonują swoje zadania:

ë     Zbierają okazy przyrody,

ë     Wykonują notatki i rysunki,

ë     badają warstwy lasu,

ë     kalkują korę drzewa,

ë     szukają w książkach nazwy roślin,

ë     mierzą obwody wybranych drzew,

ë     porównują wygląd owoców, liści,

ë     obserwują warunki życia w lesie i na polu: wilgotność, nasłonecznienie itp.

 

DZIEŃ DRUGI: Obserwujemy warstwy lasu

 

1.      Uczniowie wypowiadają się na temat oglądanych prac plastycznych wykonanych na wycieczce.

Wymieniają charakterystyczne cechy jesiennego lasu.

2.      Przedstawienie przez grupy wyników przeprowadzonych obserwacji:

grupy przypominają całej klasie zadania jakie miały wykonać. Opowiadają o swoich obserwacjach, pokazują przyniesione z wyprawy okazy, odczytują notatki.

3.      Puzzle matematyczne – praca w 4 grupach (jesienne liście: klon, dąb, kasztan, lipa). Poszczególne grupy otrzymują kartki z zadaniami, działaniami do rozwiązania. Która grupa szybciej odkryje ukryty rysunek (zwierzęta, rośliny) przez prawidłowo rozwiązane zadanie, działanie – wygrywa.

4.      Przypięcie do dużej makiety lasu roślin i zwierząt odkrytych przez poszczególne grupy.

5.      Ćwiczenia dźwiękonaśladowcze: ruch gałęzi na wietrze, szum lasu, szelest liści.

6.      Wyróżnienie i nazwanie warstw lasu oraz rodzajów lasów.

ë     Ściółka,

ë     Runo leśne,

ë     Podszyt,

ë     Drzewa.

Rozwiązanie problemu: Czy drzewa i podszyt są uzależnione od runa? Czy runo jest uzależnione od drzew?

7.      Zabawa ze śpiewem „W lesie”.

8.      Podpisywanie warstw lasu, wpisywanie roślin i zwierząt występujących w danej warstwie – praca indywidualna, karty pracy.

9.      Badanie mchu leśnego przy pomocy lupy, zapis w karcie pracy wyników swoich badań.

10. Zabawa ruchowa: przedstawienie warstw lasu przez dzieci.

11. Prezentacja multimedialna „Na leśnej polanie”. Nauczyciel wyświetla slajdy przedstawiające rośliny, zwierzęta leśne oraz podstawowe wiadomości o nich.

12. Praca grupowa – zróżnicowana: opis lasu.

 ZAŁĄCZNIK NR 3, 4, 5

 

POZIOM I: uzupełnianie tekstu o warstwach lasu odpowiednimi wyrazami z ramki oraz

korzystając z prezentacji multimedialnej.

POZIOM II: udzielenie odpowiedzi na pytania w oparciu o ilustrację, prezentację

 multimedialną, wiadomości z zajęć.

POZIOM III: samodzielne redagowanie opisu warstw lasu na podstawie ilustracji,

   prezentacji multimedialnej, tekstu „Las jesienią”.

 

12. Wykonanie makiety lasu – praca grupowa zróżnicowana

I grupa – wykorzystanie materiałów przyrodniczych,

II grupa – witraże, sylwety drzew, krzewów, grzybów.

13. Dyskusja okrągłego stołu: Las.                                                                   ZAŁĄCZNIK NR 6

14. Podsumowanie dnia, samoocena.

 

 

 

 

ZAŁACZNIK NR 1

 

 

Jesień

 

Jesień drzew koronom

zdejmuje zieloność,

a nakłada złoto

Noszą je dostojnie,

czekając spokojnie,

aż nadejdą słoty.

A co będzie potem?

Wiatr zdejmie pozłotę,

mróz posrebrzy szronem.

Osiwiałe drzewa

zaczną cicho ziewać,

do snu głowy skłonią ...

 

 
K. Sylwestrzak

 

 

 

 

 

 

ZAŁACZNIK NR 2

 

 

 
Grupa I – ściółka, runo leśne

 

Przeprowadźcie obserwację warstwy lasu, która znajduje się najniżej (na wysokości waszych nóg). Odpowiedzcie na pytania:

1.      Jakie rośliny rosną w tej warstwie lasu?

2.      Odsuwając łopatką ściółkę sprawdźcie, co znajduje się pod nią?

3.      Zabierzcie próbkę ściółki oraz próchnicy do słoików.

4.      Obejrzyjcie runo przez lupę i zbierzcie okazy roślin do koszyka.

 

 

Grupa II – podszyt

 

Przeprowadźcie obserwację warstwy lasu, która znajduje się w środku (na wysokości mniej więcej dorosłego człowieka). Odpowiedzcie na pytania:

1.      Jakie rośliny rosną w tej warstwie lasu?

2.      Porównajcie budowę młodego drzewa z budową krzewu (przedstawcie to za po­mocą rysunku).

3.      Obejrzycie rośliny przez lupę i zbierzcie okazy do koszyka.

 

 

 
Grupa III – wysokie drzewa

 

Przeprowadźcie obserwację warstwy lasu, która jest najwyżej

Odpowiedzcie na pytania:

1.      Jakie rośliny znajdują się w tej warstwie lasu?

2.      Zbierzcie opadłe liście i za pomocą lornetki poszukajcie drzew, z których spadły.

3.      Jak nazwalibyście las, w którym jesteście? Jakie drzewa widzicie – liściaste czy iglaste?

4.      Obserwujcie drzewa za pomocą lornetki. Jakie owoce znaleźliście na nich? Zbierzcie okazy do koszyka (jeżeli leżą na ziemi).

 

 

 

 

ZAŁACZNIK NR 3

 

 

Uzupełnij tekst odpowiednimi wyrazami z ramki.

 

Najniżej w lesie znajduje się ......................., którą tworzą opadłe ...................., igły, mrówki, .................... .

Wyżej ściółki znajduje się .................. leśne. Tworzą go ......................, ......................... jagody oraz ....................... .Żyją tu ważki, .................... żaby, ........................

Warstwa średnia to ...................., do którego należą młode drzewa i .................

Podszyt to doskonałe mieszkanie dla pająków, ................., lisów, .....................

i .......................

Najwyższą warstwę tworzą ....................... Ptaki budują tu swoje ..................., a wiewiórki zakładają domy.

 

liście

 

runo

 

grzyby

 

ściółka

 

mchy

 

paprocie

 

motyle

 

zaskrońce

 

podszyt

 

krzewy

 

owadów

 

saren

 

dzików

 

drzewa

 

gniazda

 

żuki

 

 

 

 

 

 

 

 

ZAŁACZNIK NR 4

 

Napisz odpowiedzi na pytania:

 

1.      Jakie warstwy można wyróżnić w lesie?

 

......................................................................................................................................................

 

2.      Co znajduje się w ściółce?

 

......................................................................................................................................................

 

......................................................................................................................................................

 

3.      Jaka warstwa znajduje się wyżej ściółki?

 

......................................................................................................................................................

 

4.      Jakie rośliny go tworzą?

 

......................................................................................................................................................

 

......................................................................................................................................................

 

5.      Jakie zwierzęta w tej warstwie żyją?

 

......................................................................................................................................................

 

6.      Co stanowi kolejna warstwę lasu?

 

......................................................................................................................................................

 

7.      Jakie rośliny i zwierzęta mogą, tam występować?

 

......................................................................................................................................................

 

......................................................................................................................................................

 

8.      Jak nazywamy najwyższą, warstwa lasu?

 

......................................................................................................................................................

 

9.      Co tworzy tę warstwę?

 

......................................................................................................................................................

 

ZAŁACZNIK NR 5

 

 

Jesienią w lasach zachodzą duże zmiany. Dojrze­wają leśne owoce, z szyszek wysypują się nasiona, kwitną wrzosy. Wraz z nastającymi chłodami, z je­siennymi wichurami i deszczami opadają liście z drzew. Kwiatów jest jednak coraz mniej. Dojrze­wają owoce wielu roślin. Z dębów spadają żołędzie, z leszczyny orzechy. Jarzębina mieni się czerwonymi jagodami. Po deszczu pojawiają się grzyby: borowiki, koźlarze, muchomory.

Tak jak w innych środowiskach, rośliny leśne występują w pewien uporządkowany sposób. W lasach, gdzie rosną drzewa o zwartych koronach, do ziemi dociera mało światła. Mogą tu rosnąć rośliny lubiące cień lub rośliny, które rozwijają się w początkach wiosny, kiedy jeszcze drzewa liściaste pozbawione są liści. W lasach świerkowych przepuszczających do ziemi mało światła, runo leśne jest ubogie i często składa się z mchów i porostów. Lasy sosnowe i mie­szane są dużo bardziej widne. Na nasłonecznionych polanach śródleśnych rosną maliny, leszczyny oraz jeżyny tworząc splątane zarośla.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ZAŁACZNIK NR 6

 

 

Metoda „Okrągłego stołu”

 

 

1.      Czy lubisz las?

2.      Dlaczego lubisz las?

3.      Czy ludzie szanują las?

4.      Co najbardziej zagraża lasom?

5.      W jakim piętrze roślinnym chciałbyś żyć, gdybyś był zwierzątkiem?

6.      Wymień najbardziej znane drzewo iglaste

7.      Czy brzoza to drzewo iglaste?

8.      Jakiego typu lasy spotykamy w naszej okolicy?

9.      Czy topola to drzewo liściaste?

10. Uzupełnij łańcuch pokarmowy: trawa, zając ...

11. Czy znasz grzyby trujące? Jakie?

12. Czy znasz grzyby jadalne? Jakie?

13. Czy las żywi człowieka?

14. Jadalne dary lasu, wymień dwa.

15. Czego nie wolno robić w lesie?

16. Kto opiekuje się lasem?

17. Co łączy wyrazy: borówka, mrówka, wiewiórka?

18. Co łączy wyrazy: jarzębina, krzew, zwierz?

19. Tworzymy rodzinę wyrazów: las, dołóż swój wyraz.

20. Czy wysokie drzewa mają wpływ na temperaturę w lesie?

21. Jakie drzewo zrzuca igły na zimę?